XXIV. SENECA LUCILIO SUO SALUTEM
[1] Sollicitum esse te scribis de iudici eventu quod tibi furor inimici denuntiat; existimas me suasurum ut meliora tibi ipse proponas et acquiescas spei blandae. Quid enim necesse est mala accersere, satis cito patienda cum venerint praesumere, ac praesens tempus futuri metu perdere? Est sine dubio stultum, quia quandoque sis futurus miser, esse iam miserum. [2] Sed ego alia te ad securitatem via ducam: si vis omnem sollicitudinem exuere, quidquid vereris ne eveniat eventurum utique propone, et quodcumque est illud malum, tecum ipse metire ac timorem tuum taxa: intelleges profecto aut non magnum aut non longum esse quod metuis. [3] Nec diu exempla quibus confirmeris colligenda sunt: omnis illa aetas tulit. In quamcumque partem rerum vel civilium vel externarum memoriam miseris, occurrent tibi ingenia aut profectus aut impetus magni. Numquid accidere tibi, si damnaris, potest durius quam ut mittaris in exilium, ut ducaris in carcerem? Numquid ultra quicquam ulli timendum est quam ut uratur, quam ut pereat? Singula ista constitue et contemptores eorum cita, qui non quaerendi sed eligendi sunt. [4] Damnationem suam Rutilius sic tulit tamquam nihil illi molestum aliud esset quam quod male iudicaretur. Exilium Metellus fortiter tulit, Rutilius etiam libenter; alter ut rediret rei publicae praestitit, alter reditum suum Sullae negavit, cui nihil tunc negabatur. In carcere Socrates disputavit et exire, cum essent qui promitterent fugam, noluit remansitque, ut duarum rerum gravissimarum hominibus metum demeret, mortis et carceris. [5] Mucius ignibus manum imposuit. Acerbum est uri: quanto acerbius si id te faciente patiaris! Vides hominem non eruditum nec ullis praeceptis contra mortem aut dolorem subornatum, militari tantum robore instructum, poenas a se irriti conatus exigentem; spectator destillantis in hostili foculo dexterae stetit nec ante removit nudis ossibus fluentem manum quam ignis illi ab hoste subductus est. Facere aliquid in illis castris felicius potuit, nihil fortius. Vide quanto acrior sit ad occupanda pericula virtus quam crudelitas ad irroganda: facilius Porsina Mucio ignovit quod voluerat occidere quam sibi Mucius quod non occiderat.
[6] 'Decantatae' inquis 'in omnibus scholis fabulae istae sunt; iam mihi, cum ad contemnendam mortem ventum fuerit, Catonem narrabis.' Quidni ego narrem ultima illa nocte Platonis librum legentem posito ad caput gladio? Duo haec in rebus extremis instrumenta prospexerat, alterum ut vellet mori, alterum ut posset. Compositis ergo rebus, utcumque componi fractae atque ultimae poterant, id agendum existimavit ne cui Catonem aut occidere liceret aut servare contingeret; [7] et stricto gladio quem usque in illum diem ab omni caede purum servaverat, 'nihil' inquit 'egisti, fortuna, omnibus conatibus meis obstando. Non pro mea adhuc sed pro patriae libertate pugnavi, nec agebam tanta pertinacia ut liber, sed ut inter liberos, viverem: nunc quoniam deploratae sunt res generis humani, Cato deducatur in tutum.' [8] Impressit deinde mortiferum corpori vulnus; quo obligato a medicis cum minus sanguinis haberet, minus virium, animi idem, iam non tantum Caesari sed sibi iratus nudas in vulnus manus egit et generosum illum contemptoremque omnis potentiae spiritum non emisit sed eiecit.
[9] Non in hoc exempla nunc congero ut ingenium exerceam, sed ut te adversus id quod maxime terribile videtur exhorter; facilius autem exhortabor, si ostendero non fortes tantum viros hoc momentum efflandae animae contempsisse sed quosdam ad alia ignavos in hac re aequasse animum fortissimorum, sicut illum Cn. Pompei socerum Scipionem, qui contrario in Africam vento relatus cum teneri navem suam vidisset ab hostibus, ferro se transverberavit et quaerentibus ubi imperator esset, 'imperator' inquit 'se bene habet'. [10] Vox haec illum parem maioribus fecit et fatalem Scipionibus in Africa gloriam non est interrumpi passa. Multum fuit Carthaginem vincere, sed amplius mortem. 'Imperator' inquit 'se bene habet': an aliter debebat imperator, et quidem Catonis, mori? [11] Non revoco te ad historias nec ex omnibus saeculis contemptores mortis, qui sunt plurimi, colligo; respice ad haec nostra tempora, de quorum languore ac delicis querimur: omnis ordinis homines suggerent, omnis fortunae, omnis aetatis, qui mala sua morte praeciderint. Mihi crede, Lucili, adeo mors timenda non est ut beneficio eius nihil timendum sit. [12] Securus itaque inimici minas audi; et quamvis conscientia tibi tua fiduciam faciat, tamen, quia multa extra causam valent, et quod aequissimum est spera et ad id te quod est iniquissimum compara. Illud autem ante omnia memento, demere rebus tumultum ac videre quid in quaque re sit: scies nihil esse in istis terribile nisi ipsum timorem. [13] Quod vides accidere pueris, hoc nobis quoque maiusculis pueris evenit: illi quos amant, quibus assueverunt, cum quibus ludunt, si personatos vident, expavescunt: non hominibus tantum sed rebus persona demenda est et reddenda facies sua. [14] Quid mihi gladios et ignes ostendis et turbam carnificum circa te frementem? Tolle istam pompam sub qua lates et stultos territas: mors es, quam nuper servus meus, quam ancilla contempsit. Quid tu rursus mihi flagella et eculeos magno apparatu explicas? quid singulis articulis singula machinamenta quibus extorqueantur aptata et mille alia instrumenta excarnificandi particulatim hominis? Pone ista quae nos obstupefaciunt; iube conticiscere gemitus et exclamationes et vocum inter lacerationem elisarum acerbitatem: nempe dolor es, quem podagricus ille contemnit, quem stomachicus ille in ipsis delicis perfert, quem in puerperio puella perpetitur. Levis es si ferre possum; brevis es si ferre non possum.
[15] Haec in animo voluta, quae saepe audisti, saepe dixisti; sed an vere audieris, an vere dixeris, effectu proba; hoc enim turpissimum est quod nobis obici solet, verba nos philosophiae, non opera tractare. Quid? tu nunc primum tibi mortem imminere scisti, nunc exilium, nunc dolorem? in haec natus es; quidquid fieri potest quasi futurum cogitemus. [16] Quod facere te moneo scio certe fecisse: nunc admoneo ut animum tuum non mergas in istam sollicitudinem; hebetabitur enim et minus habebit vigoris cum exsurgendum erit. Abduc illum a privata causa ad publicam; dic mortale tibi et fragile corpusculum esse, cui non ex iniuria tantum aut ex potentioribus viribus denuntiabitur dolor: ipsae voluptates in tormenta vertuntur, epulae cruditatem afferunt, ebrietates nervorum torporem tremoremque, libidines pedum, manuum, articulorum omnium depravationes. [17] Pauper fiam: inter plures ero. Exul fiam: ibi me natum putabo quo mittar. Alligabor: quid enim? nunc solutus sum? ad hoc me natura grave corporis mei pondus adstrinxit. Moriar: hoc dicis, desinam aegrotare posse, desinam alligari posse, desinam mori posse.
[18] Non sum tam ineptus ut Epicuream cantilenam hoc loco persequar et dicam vanos esse inferorum metus, nec Ixionem rota volvi nec saxum umeris Sisyphi trudi in adversum nec ullius viscera et renasci posse cotidie et carpi: nemo tam puer est ut Cerberum timeat et tenebras et larvalem habitum nudis ossibus cohaerentium. Mors nos aut consumit aut exuit; emissis meliora restant onere detracto, consumptis nihil restat, bona pariter malaque summota sunt. [19] Permitte mihi hoc loco referre versum tuum, si prius admonuero ut te iudices non aliis scripsisse ista sed etiam tibi. Turpe est aliud loqui, aliud sentire: quanto turpius aliud scribere, aliud sentire! Memini te illum locum aliquando tractasse, non repente nos in mortem incidere sed minutatim procedere. [20] Cotidie morimur; cotidie enim demitur aliqua pars vitae, et tunc quoque cum crescimus vita decrescit. Infantiam amisimus, deinde pueritiam, deinde adulescentiam. Usque ad hesternum quidquid trans;t temporis perit; hunc ipsum quem agimus diem cum morte dividimus. Quemadmodum clepsydram non extremum stilicidium exhaurit sed quidquid ante defluxit, sic ultima hora qua esse desinimus non sola mortem facit sed sola consummat; tunc ad illam pervenimus, sed diu venimus. [21] Haec cum descripsisses quo soles ore, semper quidem magnus, numquam tamen acrior quam ubi veritati commodas verba, dixisti,
mors non una venit, sed quae rapit ultima mors est.
Malo te legas quam epistulam meam; apparebit enim tibi hanc quam timemus mortem extremam esse, non solam.
[22] Video quo spectes: quaeris quid huic epistulae infulserim, quod dictum alicuius animosum, quod praeceptum utile. Ex hac ipsa materia quae in manibus fuit mittetur aliquid. Obiurgat Epicurus non minus eos qui mortem concupiscunt quam eos qui timent, et ait: 'ridiculum est currere ad mortem taedio vitae, cum genere vitae ut currendum ad mortem esset effeceris'. [23] Item alio loco dicit: 'quid tam ridiculum quam appetere mortem, cum vitam inquietam tibi feceris metu mortis?' His adicias et illud eiusdem notae licet, tantam hominum imprudentiam esse, immo dementiam, ut quidam timore mortis cogantur ad mortem. [24] Quidquid horum tractaveris, confirmabis animum vel ad mortis vel ad vitae patientiam; [at] in utrumque enim monendi ac firmandi sumus, et ne nimis amemus vitam et ne nimis oderimus. Etiam cum ratio suadet finire se, non temere nec cum procursu capiendus est impetus. [25] Vir fortis ac sapiens non fugere debet e vita sed exire; et ante omnia ille quoque vitetur affectus qui multos occupavit, libido moriendi. Est enim, mi Lucili, ut ad alia, sic etiam ad moriendum inconsulta animi inclinatio, quae saepe generosos atque acerrimae indolis viros corripit, saepe ignavos iacentesque: illi contemnunt vitam, hi gravantur. [26] Quosdam subit eadem faciendi videndique satietas et vitae non odium sed fastidium, in quod prolabimur ipsa impellente philosophia, dum dicimus 'quousque eadem? nempe ex pergiscar dormiam, esuriam, algebo aestuabo. Nullius rei finis est, sed in orbem nexa sunt omnia, fugiunt ac sequuntur; diem nox premit, dies noctem, aestas in autumnum desinit, autumno hiemps instat, quae vere compescitur; omnia sic transeunt ut revertantur. Nihil novi facio, nihil novi video: fit aliquando et huius rei nausia.' Multi sunt qui non acerbum iudicent vivere sed supervacuum. Vale.

II G saggio breve

“Siamo polvere di stelle, siamo oro, e dobbiamo cercare di tornare in Paradiso.”

”di questo vorrei parlarvi oggi. Vorrei comunicarvi la mia fede, le mie speranze nelle generazione di ragazzi che sta crescendo. Nel loro mondo, nei loro valori. E contemporaneamente  nella loro impermeabilità ai falsi valori, ai falsi idoli, ai falsi sentimenti d’odio delle precedenti generazioni…tale cambiamento di mentalità è urgentissimo, se, come credo,  stiamo fondendo per gradi con le nostre costruzioni artificiali, finché un giorno, forse, uno scrittore, per esempio, smetterà di scrivere non perché avrà staccato la spina dalla sua macchina da scrivere, bensì perché qualcuno avrà staccato   la spina a lui. Ma ci sono giovani, ora, la cui spina non può essere staccata, perché non c’è un cavo che li colleghi a una fonte di energia esterna. I loro cuori battono in virtù di un senso interiore, personale…”  (Philip K. Dick, da L’androide e l’umano, 1972)

“non tenermi giù, io voglio correre, dammi il sole…” (Grace Slick, da Man Hole 1974)

“mi sono avvicinata a un bambino di Dio, stava camminando lungo la strada e gli ho chiesto, dove stai andando? E lui mi ha risposto così : sto andando alla fattoria di Yasgur, mi unirò a una rock’n’ roll band, campeggerò nel prato e cercherò di liberare la mia anima. Siamo polvere di stelle, siamo oro, e dobbiamo cercare di tornare in Paradiso. Allora posso incamminarmi insieme a te, sono venuta qui per liberarmi dallo smog, e mi sento come un piccolo meccanismo in un qualcosa che gira, forse sarà il periodo dell’anno o forse soltanto un momento particolare,ma non so chi sono, ma la vita è fatta per imparare. Siamo polvere di stelle, siamo oro, e dobbiamo cercare di tornare in Paradiso. Quando arrivammo a Woodstock eravamo circa mezzo milione e dovunque c’erano canzoni e feste, e sognavo di vedere i bombardieri sganciare bombe nel cielo che si trasformavano in farfalle sopra la nostra nazione”  (Joni Mitchell, Woodstock, 1970)

“salpa, ragazza argentata salpa e vai è venuto il momento di splendere, tutti i tuoi sogni stanno per avverarsi. Guarda come risplendono. Se hai bisogno di un amico salperò proprio dietro a te, come un ponte su acque agitate diventerò…”  (Paul Simon, da Bridge Over Troubled Water, 1970)

“so di averti sognato come un peccato o una menzogna, ho la mia libertà ma non ho molto tempo, la fede sì è spezzata, lacrime si devono piangere, dai viviamo un po’ dopo che siamo morti. Cavalli selvaggi non riuscirebbero a trascinarmi via, cavalli selvaggi, noi li cavalcheremo un giorno…)

(K. Richards-M.Jagger, da Wild Horses, 1971)

“le stagioni se ne vanno sempre più in fretta e non so più se su questa strada sto fuggendo o cercando, ma c’è un posto dove potremo cospirare ancora insieme contro questi tempi difficili là, dove l’alba sconfigge la notte…” (M. & S.Severini, da Blue Message, 1987)

Seneca, Epistola XXIII libro III

XXIII. SENECA LUCILIO SUO SALUTEM
[1] Putas me tibi scripturum quam humane nobiscum hiemps gerit, quae et remissa fuit et brevis, quam malignum ver sit, quam praeposterum frigus, et alias ineptias verba quaerentium? Ego vero aliquid quod et mihi et tibi prodesse possit scribam. Quid autem id erit nisi ut te exhorter ad bonam mentem? Huius fundamentum quod sit quaeris? ne gaudeas vanis. Fundamentum hoc esse dixi: culmen est. Ad summa pervenit qui scit quo gaudeat, qui felicitatem suam in aliena potestate non posuit; sollicitus est et incertus sui quem spes aliqua proritat, licet ad manum sit, licet non ex difficili petatur, licet numquam illum sperata deceperint. [3] Hoc ante omnia fac, mi Lucili: disce gaudere. Existimas nunc me detrahere tibi multas voluptates qui fortuita summoveo, qui spes, dulcissima oblectamenta, devitandas existimo? immo contra nolo tibi umquam deesse laetitiam. Volo illam tibi domi nasci: nascitur si modo intra te ipsum fit. Ceterae hilaritates non implent pectus; frontem remittunt, leves sunt, nisi forte tu iudicas eum gaudere qui ridet: animus esse debet alacer et fidens et supra omnia erectus. [4] Mihi crede, verum gaudium res severa est. An tu existimas quemquam soluto vultu et, ut isti delicati loquuntur, hilariculo mortem contemnere, paupertati domum aperire, voluptates tenere sub freno, meditari dolorum patientiam? Haec qui apud se versat in magno gaudio est, sed parum blando. In huius gaudii possessione esse te volo: numquam deficiet, cum semel unde petatur inveneris. [5] Levium metallorum fructus in summo est: illa opulentissima sunt quorum in alto latet vena assidue plenius responsura fodienti. Haec quibus delectatur vulgus tenuem habent ac perfusoriam voluptatem, et quodcumque invecticium gaudium est fundamento caret: hoc de quo loquor, ad quod te conor perducere, solidum est et quod plus pateat introrsus. [6] Fac, oro te, Lucili carissime, quod unum potest praestare felicem: dissice et conculca ista quae extrinsecus splendent, quae tibi promittuntur ab alio vel ex alio; ad verum bonum specta et de tuo gaude. Quid est autem hoc 'de tuo'? te ipso et tui optima parte. Corpusculum bonum esse credideris: veri boni aviditas tuta est. [7] Quod sit istud interrogas, aut unde subeat? Dicam: ex bona conscientia, ex honestis consiliis, ex rectis actionibus, ex contemptu fortuitorum, ex placido vitae et continuo tenore unam prementis viam. Nam illi qui ex aliis propositis in alia transiliunt aut ne transiliunt quidem sed casu quodam transmittuntur, quomodo habere quicquam certum mansurumve possunt suspensi et vagi? [8] Pauci sunt qui consilio se suaque disponant: ceteri, eorum more quae fluminibus innatant, non eunt sed feruntur; ex quibus alia lenior unda detinuit ac mollius vexit, alia vehementior rapuit, alia proxima ripae cursu languescente deposuit, alia torrens impetus in mare eiecit. Ideo constituendum est quid velimus et in eo perseverandum.
[9] Hic est locus solvendi aeris alieni. Possum enim tibi vocem Epicuri tui reddere et hanc epistulam liberare: 'molestum est semper vitam inchoare'; aut si hoc modo magis sensus potest exprimi, 'male vivunt qui semper vivere incipiunt'. [10] 'Quare?' inquis; desiderat enim explanationem ista vox. Quia semper illis imperfecta vita est; non potest autem stare paratus ad mortem qui modo incipit vivere. Id agendum est ut satis vixerimus: nemo hoc praestat qui orditur cum maxime vitam. [11] Non est quod existimes paucos.esse hos: propemodum omnes sunt. Quidam vero tunc incipiunt cum desinendum est. Si hoc iudicas mirum, adiciam quod magis admireris: quidam ante vivere desierunt quam inciperent. Vale.

per le caprette e i mufloni del IV A

per gli ornitorinchi del II G

ESERCIZI SUI PROMESSI SPOSI CAPITOLO 5

Confronta la ricerca di una soluzione da parte di fra Cristoforo  con la corrispondente ricerca di una soluzione che ha visto impegnato, meno di due giorni prima, don Abbondio (capitolo due il primo pezzo).

-        Qual è lo scopo principale del frate?

-        Quale quello del curato?

-        Anche don Abbondio decide di non rivolgersi al cardinale: con quale motivazione? Qual è invece la motivazione di fra Cristoforo nel suo non rivolgersi ad un’autorità superiore?

Il palazzo di don Rodrigo

-        Quale caratteristica è implicita nella definizione di “palazzotto” con cui il narratore designa questa dimora? (positiva? Negativa? In che modo e in che senso? Che idea trasmette?)

-        Quali dettagli sono riferiti dal narratore per descriverlo? Elencali bene tutti

-        Quali di essi rimandano all’idea di isolamento, decadenza, protervia e di ferocia?

-        Quali caratteristiche riverberano il villaggio e il palazzotto sul loro signore, di cui sono per così dire lo specchio?

Ti diamo quattro vocaboli che sono presenti nel cap 4. Per ognuno scegli 3 sinonimi tra quelli sotto riportati, usandoli una sola volta.  

MESTIZIA

RANCORE

PIETA’

ANGUSTIA

Angoscia, malinconia, commiserazione, astio, misericordia, pena, tristezza, livore, carità, accoramento, preoccupazione, risentimento

per le brutte facce del IV A (da consegnare entro le 21.00 del giorno 09.10.2012)

fare la scansione metrica dei versi seguenti
Virgilio, Eneide IV, 1-100

At regina gravi iamdudum saucia cura

volnus alit venis, et caeco carpitur igni.

Multa viri virtus animo, multusque recursat

gentis honos: haerent infixi pectore voltus

5

verbaque, nec placidam membris dat cura quietem.

Postera Phoebea lustrabat lampade terras,

umentemque Aurora polo dimoverat umbram,

cum sic unanimam adloquitur male sana sororem:

'Anna soror, quae me suspensam insomnia terrent!

10

Quis novus hic nostris successit sedibus hospes,

quem sese ore ferens, quam forti pectore et armis!

Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum.

Degeneres animos timor arguit: heu, quibus ille

iactatus fatis! Quae bella exhausta canebat!

15

Si mihi non animo fixum immotumque sederet,

ne cui me vinclo vellem sociare iugali,

postquam primus amor deceptam morte fefellit;

si non pertaesum thalami taedaeque fuisset,

huic uni forsan potui succumbere culpae.

20

Anna, fatebor enim, miseri post fata Sychaei

coniugis et sparsos fraterna caede Penatis,

solus hic inflexit sensus, animumque labantem

impulit: adgnosco veteris vestigia flammae.

Sed mihi vel tellus optem prius ima dehiscat,

25

vel Pater omnipotens adigat me fulmine ad umbras,

pallentis umbras Erebi noctemque profundam,

ante, Pudor, quam te violo, aut tua iura resolvo.

Ille meos, primus qui me sibi iunxit, amores

abstulit; ille habeat secum servetque sepulchro.'

30

Sic effata sinum lacrimis implevit obortis.

Anna refert: 'O luce magis dilecta sorori,

solane perpetua maerens carpere iuventa,

nec dulcis natos, Veneris nec praemia noris?

Id cinerem aut Manis credis curare sepultos?

35

Esto: aegram nulli quondam flexere mariti,

non Libyae, non ante Tyro; despectus Iarbas

ductoresque alii, quos Africa terra triumphis

dives alit: placitone etiam pugnabis amori?

Nec venit in mentem, quorum consederis arvis?

40

Hinc Gaetulae urbes, genus insuperabile bello,

et Numidae infreni cingunt et inhospita Syrtis;

hinc deserta siti regio, lateque furentes

Barcaei. Quid bella Tyro surgentia dicam,

germanique minas?

45

Dis equidem auspicibus reor et Iunone secunda

hunc cursum Iliacas vento tenuisse carinas.

Quam tu urbem, soror, hanc cernes, quae surgere regna

coniugio tali! Teucrum comitantibus armis

Punica se quantis attollet gloria rebus!

50

Tu modo posce deos veniam, sacrisque litatis

indulge hospitio, causasque innecte morandi,

dum pelago desaevit hiemps et aquosus Orion,

quassataeque rates, dum non tractabile caelum.'

His dictis incensum animum inflammavit amore,

55

spemque dedit dubiae menti, solvitque pudorem.

Principio delubra adeunt, pacemque per aras

exquirunt; mactant lectas de more bidentis

legiferae Cereri Phoeboque patrique Lyaeo,

Iunoni ante omnis, cui vincla iugalia curae.

60

Ipsa, tenens dextra pateram, pulcherrima Dido

candentis vaccae media inter cornua fundit,

aut ante ora deum pinguis spatiatur ad aras,

instauratque diem donis, pecudumque reclusis

pectoribus inhians spirantia consulit exta.

65

Heu vatum ignarae mentes! quid vota furentem,

quid delubra iuvant? Est mollis flamma medullas

interea, et tacitum vivit sub pectore volnus.

Uritur infelix Dido, totaque vagatur

urbe furens, qualis coniecta cerva sagitta,

70

quam procul incautam nemora inter Cresia fixit

pastor agens telis, liquitque volatile ferrum

nescius; illa fuga silvas saltusque peragrat

Dictaeos; haeret lateri letalis arundo.

Nunc media Aenean secum per moenia ducit,

75

Sidoniasque ostentat opes urbemque paratam;

incipit effari, mediaque in voce resistit;

nunc eadem labente die convivia quaerit,

Iliacosque iterum demens audire labores

exposcit, pendetque iterum narrantis ab ore.

80

Post, ubi digressi, lumenque obscura vicissim

luna premit suadentque cadentia sidera somnos,

sola domo maeret vacua, stratisque relictis

incubat, illum absens absentem auditque videtque;

aut gremio Ascanium, genitoris imagine capta,

85

detinet, infandum si fallere possit amorem.

Non coeptae adsurgunt turres, non arma iuventus

exercet, portusve aut propugnacula bello

tuta parant; pendent opera interrupta, minaeque

murorum ingentes aequataque machina caelo.

90

Quam simul ac tali persensit peste teneri

cara Iovis coniunx, nec famam obstare furori,

talibus adgreditur Venerem Saturnia dictis:

'Egregiam vero laudem et spolia ampla refertis

tuque puerque tuus, magnum et memorabile nomen,

95

una dolo divom si femina victa duorum est!

Nec me adeo fallit veritam te moenia nostra

suspectas habuisse domos Karthaginis altae.

Sed quis erit modus, aut quo nunc certamine tanto?

Quin potius pacem aeternam pactosque hymenaeos

100

exercemus? Habes, tota quod mente petisti:

ardet amans Dido, traxitque per ossa furorem.

Communem hunc ergo populum paribusque regamus

auspiciis; liceat Phrygio servire marito,

dotalisque tuae Tyrios permittere dextrae.'

per la marmaglia della VG (il compito va spedito entro le ore 21.00 di oggi) chi non dispone di un collegamento internet consegnara' gli elaborati domani in vicepresidenza